TOP

Kopverkenningen

Van emotie naar ratio

Auteur: Bas van Egmond

« ga terug 18-01-2015

"Aan Aboutaleb is helemaal niets verbroederend"

Dat was de kop van een artikel van Harmen Bockma in de Volkskrant die Hassnae Bouazza interviewde op 12 januari j.l. Hassnae Bouazza vindt dat het oproepen van moslims om mee te demonstreren tegen geweld een uiting is van diep wantrouwen.

Aanvankelijk voelde ik een weerstand tegen deze uitspraak en de verdere argumentatie van Hassnae. Begrijpen ze het dan helemaal niet dat ze juist daarmee de verschillende bevolkingsgroepen uit elkaar drijft? Dat was mijn eerste reactie.

Maar bij dieper nadenken begon ik te twijfelen. Wat zouden wij doen in zo’n situatie? Zouden wij ook meelopen met een moslimdemonstratie tegen het vermoorden van bezoekers van een moskee door een rechts-radicaal? Misschien een paar doordenkers wel, maar daar zou het bij blijven vermoed ik.

Dus eigenlijk is Hassnae’s reactie voor mij wel begrijpelijk en nu ook invoelbaar. Je doet dat niet. Je hoort niet bij die club. Je voelt je een overdreven vreemde eend in de bijt en je wil ook niet door je eigen mensen daardoor met de nek aangekeken worden. En toch, toch zullen we in beide gevallen wel mee moeten doen en tegen je eigen gevoel moeten ingaan. Ik zal uitleggen waarom.

Door de mondialisering maakt onze maatschappij historisch een unieke fase door. De landen van West-Europa krijgen steeds meer het karakter van wat ik noem een gemengd volk. Een gemengd volk bestaat volgens mij uit verschillende soorten private groepen.

Van elke afzonderlijke groep hebben de leden geleerd wat de zeden en gewoonten, de normen en waarden van zo’n groep zijn. Zij kunnen op die manier goed functioneren binnen die groep. Dat is niet voor niets. Evolutionair is dat zo gegroeid. Oorspronkelijk moest zo’n groep snel het hoofd kunnen bieden aan de dreiging van een andere groep. Elk lid moest dan precies weten wat zijn functie bij zo’n dreiging was. De best georganiseerde groep had de beste overlevingskansen.

Onderdeel van die organisatie waren de riten. Riten zijn bedoeld om elkaar te trainen in samenwerking, maar vooral te laten zien dat ze er voor elkaar zijn. Tijdens het gezamenlijk uitvoeren van de riten werd onderling vertrouwen geschapen en werden de onderlinge geschillen even naar de achtergrond geschoven.

Denk nu niet dat dit niet meer geldt. Volksfeesten, voetbalwedstrijden, maar vooral ook stille tochten en massale demonstratie met het zingen van de Marseillaise hebben dezelfde functie als die riten. Tijdens deze manifestaties voelen we ons even met elkaar verbonden. Die verbondenheid wordt nog even weer bevestigd en hebben we een geweldig gevoel meer vertrouwen te hebben dat de ander geen bedreiging voor ons vormt en vooral dat we samen sterk zijn en we ons niet zullen laten kisten.

En als tijdens een demonstratie van moslims tegen een aanslag van een rechtse fanaticus op een moskee onze bebaarde mohammedaanse buurman merkt dat ik naast hem sta, dan zal hij het gevoel krijgen dat hij in ieder geval niets te vrezen heeft van mij. Omgekeerd zal ik datzelfde gevoel krijgen als hij naast mij staat tijdens de demonstratie tegen de aanslag op Charlie Hebdo. Dan heb ik even niet die sluimerende argwaan tegen hem of hij morgen ook niet zijn kalashnikov zal leegschieten in de school van mijn kinderen. Dan verdwijnt dat Hassnae genoemde wantrouwen dat inderdaad bestaat omdat je niet weet welke mohammedaan morgen weer een aanslag zal plegen. Je ziet ze overal op straat.

Daarom voelde het weldadig aan dat Aboutaleb daar gestaan heeft en die prachtige woorden gebruikt heeft. We hunkerden ernaar. Dan is het verkeerd om te zeggen dat hij “een ongelooflijk platte populist” is. Hij heeft gedaan wat hij als burgemeester moest doen. Hij zegt in feite niet “dat moslims medeschuldig zijn aan terrorisme als ze niet publiekelijk afstand nemen.” Dat zou al te dwaas zijn. Zo voelt niemand dat. Het gaat erom dat we voelen dat de moslims erbij willen horen en met ons de riten willen doen. Het is inderdaad nooit genoeg om mee te doen. Altijd, overdreven altijd!!!!! Dat voedt de saamhorigheid en maakt dat dit unieke experiment van een gemengd volk door vallen en opstaan zal gaan lukken. En dat moet gaan lukken. We kunnen niet terug. Moslims horen daarbij. Dan laten we zien dat we één volk willen worden dat pal staat voor de geformuleerde grondslagen ervan. Dan is het niet genoeg om je alleen aan de wetten van ons land houden om zich Nederlandse te kunnen voelen.

En nog even dit. Als door Hassnae ook het argument gebruikt dat “Westerse slachtoffers van geweld wel en de doden als gevolg van de drones niet een naam krijgen” om niet te demonstreren, heeft ze ogenschijnlijk een punt. Het Westen heeft inderdaad boter op zijn hoofd. Bush heeft zeer verkeerde dingen gedaan waarvan ik persoonlijk geloof dat hij hiervoor voor het internationaal strafhof  terecht behoort te staan. Helaas is dit niet mogelijk omdat de VS deze niet erkent. Maar daar gaat het in dezen niet om. Riten gelden voor de eigen bevolking. Die willen voelen dat je medemens er in tijden van gevaar er voor je is. En dat kun je alleen aangeven door deel te nemen aan die riten.

comments powered by Disqus