TOP

Kopverkenningen

Van emotie naar ratio

Auteur: Bas van Egmond

« ga terug 24-12-2014

Blote voeten

Ik raad je aan wat meer naar radio 4 te luisteren. Saai? Nee! Wat saai is, dat gewauwel op radio 1 over de waan van de dag dat breed en heel vaak uitgemeten wordt. Natuurlijk chargeer ik. Ook op radio 1 hoor je ook wel interessante dingen, maar alleen ’s avonds als het normale publiek voor de buis zit. Ik hoor trouwens ook vaak tot dat normale publiek.

Maar goed, radio 4. Dinsdagavond op 22 december 2014 luisterde ik in de auto al zoevend over de A2 naar Amsterdam naar het programma Passaggio van Lex Bohlmeijer. Best mooie muziek. Maar dat is een ander onderwerp.

Het was donker en niet druk op de weg. De A2 ’s avonds rond 20 uur is een weg waar je zonder ongelukken te veroorzaken makkelijk kunt wegdromen als je je tenminste aan de maximum snelheid houdt. Het is dan niet druk en je hebt 5 rijbanen voor je zelf en een enkele naastligger. Voorliggers ontwijk je door gewoon nog wat linkser te gaan rijden. Geen vuiltje aan de lucht. De auto gaat op de automatische piloot en jij kunt wegdutten in je fantasie of je gewoon naar Lex luisteren.

Lex is een kletser van het betere soort. Heeft altijd een verhaaltje waarvan ik denk dat hij die voorleest van een stukje papier, of van zijn laptop die hij diezelfde dag voor dit doel geprepareerd heeft voor dit programma. Die avond vertelde hij dat hij de dag ervoor in een restaurant getuige was van een ouder-kind-botsing. Twee tieners waren van mening dat blote voeten in een restaurant wel interessante, prettige of een andere aangename sensatie bij hen of een ander zouden geven.

Het kan natuurlijk ook zijn dat ze uitdagend bezig waren en gezien het verloop van de situatie, zal dit wel het geval zijn geweest, want moeder vond dit geen pas hebben. Er ontstond een discussie waarin de kinderen uiteindelijk het onderspit delfden. Althans dat leek zo. Want op een gegeven moment stonden beiden op om naar de WC te gaan en wat bleek: beiden hadden elk één schoen aangetrokken. “We moesten toch schoenen aantrekken!”

Maar wat moet dat op zichzelf leuke verhaaltje nu in de blog van kopverkenningen.nl, nota bene het toppunt van zware kost? Je moet weten dat ik bijna elke dag wel wat lees of meemaak wat te analyseren met wat er in Kopverkenningen besproken wordt. Ook dit voorbeeld van gezinsperikelen is weer een prachtige illustratieve toepassing van een botsing tussen autonome ruimten.

De autonome ruimte wordt gedefinieerd als de virtuele of fysieke ruimte van een individu waarvan hij of zij vindt dat ze het zelf voor het zeggen hebben. Kinderen zijn bezig om zelfstandige individuen te worden. Dat wil zeggen dat ze in een periode zijn waarin ze moeten leren zelf beslissingen te nemen. Dat willen ze ook, wat meer is, dat wil de natuur! De ouders kunnen niet altijd blijven zorgen voor hun voeding en veiligheid. Ook zij verdwijnen op een gegeven moment van deze aardbodem. Later zullen de kinderen weer voor hun kinderen moeten zorgen. Het eeuwig draaiend rad van het leven.

In het proces van “zelf voor het zeggen hebben” moeten ze wel leren hoe ver ze kunnen gaan. Met andere woorden, in een gemeenschap moet je leren wat je wel en niet zelf kunt beslissen, want nagenoeg elke beslissing heeft gevolgen voor de autonome ruimte van een ander. Autonome ruimten botsen regelmatig. Wat ik wil, wil een ander niet en omgekeerd. Je kunt wel zeggen dat jij alleen wil beslissen over de huishoudpot, maar dan weet je dat je prompt ruzie met je relatie zult krijgen. Je moet leren niet voor te dringen in een winkel. Je moet leren iemand op een fatsoenlijke manier te benaderen. Je moet tafelmanieren leren om later geen flater te slaan. En zo zijn er talloze voorbeelden te bedenken.

Maar kinderen hebben van nature de plicht om die grenzen te verkennen. Want alleen ervaring is de beste leermeester zoals we uit “Kopverkenningen” weten. Woorden helpen veelal niet. Dus dan trekken we als kind gewoon onze schoenen en kousen in een restaurant uit om te kijken of het kan. Bovendien is het een ludieke manier om de grenzen van de autonome ruimte van jezelf en die van een ander te verkennen. Kijken of je ouders het pikken dat ze niet meer kunnen beslissen over je kleding in een restaurant.

Dat deden ze dus niet! Des te leuker het is om dan toch maar half toe te geven. Er is als het ware onderhandeld over de grenzen van elkaars autonome ruimten en de uitkomst lag een beetje in het midden. Typisch een “poldervoorbeeld”.

comments powered by Disqus